Քաղաքական եւ կղերական իշխանությունների հակամարտության դրվագներ

Քաղաքական եւ կղերական իշխանությունների հակամարտության դրվագներ

1.Գրիգորի հաջորդը՝ 2-րդ կաթողիկոս Արիստակեսը, կշտամբում էր Ծոփաց Արքեղայոս իշխանի հեթանոսաբարո սովորույթները եւ նահատակվում է նրա կողմից 328թ.:

2. Մահափորձ է կատարվում նաեւ 3-րդ կաթողիկոս Վրթանեսի դեմ:

3. Ս. Հակոբ Մծբինի հայրապետը հալածվում է եւ նահատակվում Ռշտունյաց Մանաճիր իշխանի կողմից:

4. Գրիգորիսը նահատակվում է Աղվանից թագավորի հրամանով:

5.Հուսիկ կաթողիկոսը արգելում է Տիրան թագավորի մուտքը եկեղեցի. «Դու արժանի չես եկեղեցի մտնելու»: Տիրանի հըրամանով սա բրածեծ է արվում եւ մեռնում է 347թ.:

6. 353թ. ընտրված Ներսեսը մեծ նշանակություն է ունեցել Հայաստանում քրիստոնեության վերջնական տիրապետության եւ հեթանոսության (նաեւ՝ անկախության – Վ. Գ.) վերացման գործում:
Նա «Քրիստոսի ձեռքով» սպանում է Հայր Մարդպետին, հակադրվում է Արշակ Երկրորդին եւ նպաստում Արշակավանի ավերմանը, իսկ Արշակին Տիզբոն է ուղարկում 368թ.: Որպես հետեւանք ավերվեցին եւ ամայացան առեւտրական ճանապարհի վրա ծաղկած Նախիջեւանը, Վաղարշապատը, Երվանդաշատը, Զարեհավանը, Զարիշատը, Վանը, որոնց քաղաքային բնակչությունը քշվեց Պարսկաստան:

7. Նույն հակամարտությունը Ներսեսի եւ Արշակի միջեւ շարունակվում է Ներսեսի եւ Պապ թագավորի միջեւ: Մեծ եւ Սուրբ հորջորջվածը թեեւ մահացավ թոքախտից, Պապին վիճակված չէր փրկվելու նրա լարած որոգայթներից:

8. 7-րդ դարի կաթողիկոս (641-661) Ներսես Շինողը թշնամացավ Թեոդորոս Ռշտունու հետ, որն երես էր թեքել Բյուզանդիայից, դաշնակցել մահմեդականների հետ՝ մեծ շահ բերելով Հայաստանին:

9. 11-րդ դարի Պետրոս Ա (1019-1058) կայսեր մոտ գերի ուղարկեց Գագիկ Բ-ին՝ վաճառելով երկիրը եւ պետականությունը:

10. 12-րդ դարի հայ պատմության բացառիկ երեւույթ, գերազանց դիվանագետ եւ անպարտելի զորավար Կիլիկիայի Մըլեհ իշխանը սպանվեց յուրայինների ձեռքով՝ շեղվել էր կղերական դիվանագիտության կործանարար գծից:

11. Այլադավաններից այդքան գարշող մայր եկեղեցիս համագործակցել է մահմեդական արաբ էմիր Աբուլ-Բարդի հետ. բռնել եւ խաչ է հանել Սմբատ Զարեհավանցուն՝ փորձելով, թե կարո՞ղ է նա Քրիստոսից ավելի երկար մնալ անարգանքի սյունին գամված:

12. Եկեղեցու հայրերը նախանձից քարավեժ արեցին Լեւոն իշխանի առաջադրած եւ օծված 22-ամյա Գրիգոր կաթողիկոսին (1193-94թթ.):

13. Եկեղեցու պառակտիչ գործունեությունը չէր սահմանափակվում միայն կաթողիկոս-արքունիք հակամարտությամբ: Քրիստոսի հայ ծառաները չէին հանդուրժում նաեւ կղերական իշխաններին:
13-րդ դարի սկզբներին կային միաժամանակ… վեց կաթողիկոսներ…

Վոլոդյա Գրիգորյան

Հ. Գ. -
Ուրախ եմ մասնագետ-պատմագետի տեսակետ լսել:

«Հայ Արիներ» Թիվ 76, 77, օգոստոս, սեպտեմբեր, 2006թ.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 25 other followers

%d bloggers like this: